Rehber yayında. Adresi rehber.emirbalin.com. Rehber, sahada çalışan kondüktörler için hazırladığım gönüllü bir kondüktör rehberi. Trende bir soru çıktığında kısa ve adım adım bir cevap vermek için var.
Dört yıldır TCDD Taşımacılık’ta kondüktörüm. Bu kondüktör rehberini telefonda, ayakta, zayıf internetle bile hızlı açılan ve kolay okunan bir yardım sitesi olarak tasarladım. Bu yazıda neden yaptığımı, nasıl çalıştığını ve sırada ne olduğunu anlatıyorum.
Bu kondüktör rehberi nedir, neden yaptım
Trende herkesin bildiği bir an var. Yolcu karşında bekliyor, bir kural soruyor ya da beklemediğin bir durum çıkıyor. Şimdi ne yapmalısın?
Cevap çoğu zaman bir yerde yazılı. Ama dağınık. Bir kısmı bir tamimde, bir kısmı kurumun bir sayfasında, bir kısmı da deneyimli bir meslektaşın aklında. Hangisinin güncel olduğunu bilmek zor. O anda da zaman yok.
Rehber’i bu an için yaptım.
Rehber bu dağınık bilgiyi tek yerde topluyor. Rehber TCDD Taşımacılık personeli için; ilk hedef kondüktörler, sonra diğer personel grupları. Her makale tek bir soruya cevap veriyor. Başlık da sahada nasıl soruluyorsa öyle yazılıyor: "Trende eşya unutuldu ya da kayboldu; ne yaparım?"
Baştan bir şeyi açık söyleyeyim: Rehber resmî bir TCDD sitesi değil. Kurumun logosunu ya da amblemini kullanmıyor. Her sayfanın altında aynı not duruyor: "Resmî kaynak değildir; son doğrulama tarihine bakın." Acil ve resmî bir bildirim için doğru yer yine kurumun resmî kanalı, yani Çözüm Merkezi.
Ne değişti, ne fark yarattı
Taslaktan yayına geçerken Rehber’e üç yeni şey ekledim.
- Tutanak hazırla. Üst menüde ve ilgili makalelerde bir düğme var. Olay tutanağını ya da kayıp eşya tutanağını telefondan doldurabiliyorsun.
- Dikkat bölümü kısaldı. Uzun notların ilk birkaç satırı görünüyor. Gerisi "Devamını göster" ile açılıyor.
- Kaynaklar tek listede. Bir makalenin dayandığı her metin "Kaynakları göster" altında, kaç kaynak olduğu da yanında yazıyor.
Üçünün amacı aynı: cevabı aramak yerine okumak. Kısa cevap zaten en üstte; acelen varsa yalnız onu okuman yetiyor.
Nasıl çalışır
Rehber’i telefona göre tasarladım. Trende ayakta, zayıf internetle, bazen güneş altında okunuyor. Bu yüzden iki önceliğim var: hızlı bulmak ve rahat okumak. Yazılar büyük ve net, düğmeler parmakla kolay basılacak boyutta. Açık ve koyu tema var; Rehber telefonunun ayarına uyuyor, istersen düğmeyle değiştiriyorsun.
Görünüm emirbalin.com ile aynı renkleri ve yazı tiplerini paylaşıyor. Ana sayfada İzmir Basmane Garı’nın bir fotoğrafı var. Benim için tanıdık bir yer.
Makale yapısı
Her makale aynı sırayla ilerliyor. Bir kez alışınca aradığını hep aynı yerde buluyorsun.
- Kısa cevap. En üstte bir iki cümle.
- Nasıl uygulanır. Numaralı, kısa adımlar. Tutanak gereken makalede adımların sonunda "Tutanak hazırla" düğmesi çıkıyor.
- Olmazsa kime başvurulur. Adımlar işe yaramazsa gideceğin yer.
- Dikkat. Gözden kaçınca sorun çıkaran noktalar.
- Kaynak. Bilginin nereden geldiği ve resmî metne bağlantı.
- Durum ve son doğrulama. Bilginin kontrol edilip edilmediği ve ne zaman kontrol edildiği.
Arama ve konular
Ana sayfa açılır açılmaz arama kutusu hazır. Arama Türkçe harfleri ve şapkasız yazımı tanıyor; "ucret" yazsan da "ücret"i buluyor. Kelimenin sonunu farklı yazdıysan son birkaç harfi kırpıp yeniden deniyor. Hiçbir şey bulamazsa seni boşta bırakmıyor: "Bulamadım" kutusu konulara ve ileride Yardım iste formuna yönlendiriyor.
Aramak istemezsen konulara göz atabilirsin. Şu an 28 makale yayında, yedi konuya ayrılmış. Örneğin "Özel durumlu yolcular" altında evcil hayvan, bisiklet ve yardıma ihtiyaç duyan yolcu gibi konular var.
Sözlük ve Kime başvurulur. Makalelerde geçen terimlerin sade açıklamaları Sözlük sayfasında (43 terim), konuya göre nereye başvuracağın da Kime başvurulur sayfasında (20 başvuru yeri).
Tutanak hazırlama
Tutanak sayfasında formu doldurdukça yanındaki A4 önizleme hemen değişiyor. Sonra yazdırabiliyor ya da PDF olarak kaydedebiliyorsun. Elle doldurmak istersen boş tutanak da var.
Tutanak metni yalnız doldurduğun alanlardan kuruluyor; araç bilgi uydurmuyor. Trenin gecikme süresini varış ve kalkış saatinden kendisi hesaplıyor. Nüsha sayısını sen seçiyorsun; kayıp eşya tutanağında iki suret gerektiğini de hatırlatıyor. İmza bölümünde olayı kendi gözünle görmediysen "Gördü" kutusunu işaretlememen gerektiğini söylüyor. En önemlisi: yazdıkların cihazından çıkmıyor. Form hiçbir yere gönderilmiyor, yolcu ve tanık bilgileri hiçbir yerde saklanmıyor. İstersen yalnız kendi adını, görevini ve sicil numaranı bu cihazda hatırlatabiliyorsun.
Özel durumlu yolcular konusundan makaleler, kayıp eşya makalesi ve adımları, üç telefon ekranında
Kayıp eşya makalesinin Dikkat ve Kaynak bölümleri, masaüstünde ve telefonda
Tutanak oluştur sayfası boş haliyle: solda form, sağda A4 önizleme; yanında telefon görünümü
Aynı makale telefonda açık ve koyu temada
Yardım iste sayfası: yakında açılıyor kartı ve 15 Kasım 2026'ya geri sayım
Doğruluk ve kaynak yaklaşımı
Yanlış bilgi, hiç bilgi olmamasından daha kötü. Bu yüzden kuralları baştan koydum.
- Her makalede kaynak var. Bilgi bir kurum sayfasına, bir tamime ya da bir yönergeye dayanıyorsa adı ve bağlantısı yazıyor.
- Durum her makalede görünüyor. Rozet "Doğrulandı", "Doğrulanmamış" ya da "Eskimiş" diyor. Henüz kontrolü bitmemiş bir makale bunu açıkça söylüyor.
- Saha bilgisi ayrıca işaretli. Bazı bilgiler resmî bir metinde yazmıyor ama sahada biliniyor. Bunları da ekliyorum, ama kaynak satırında saha bilgisi olduğu ve tarihi yazıyor. Böylece resmî bilgiyle karışmıyor.
- Otomatik içerik ayrı tutuluyor. Taslak hazırlarken yapay zekâdan ve betiklerden yardım alıyorum. Bunların ürettiği her şey önce "doğrulanmamış" işaretiyle geliyor.
- Saha cevabı tek başına yetmiyor. Bir meslektaşın ya da benim sahadaki deneyimim makaleyi tek başına "Doğrulandı" yapmıyor; resmî bir dayanak ya da yönetici onayı gerekiyor.
- Son karar bende. Bir makale ancak ben kontrol edip onaylayınca yayına çıkıyor.
Sırada ne var
- Yardım iste. Çözemediğin bir durumu yazabileceğin form. Hedefim 15 Kasım 2026; sayfada geri sayım var. Bu form acil durumlar için değil, Rehber’i geliştirmek için.
- Yeni makaleler. İncelemesi biten makaleleri tek tek ekliyorum.
- Çevrimdışı okuma ve telefon uygulaması. Trende bağlantı sık kopuyor. Makaleleri telefonda saklayıp internetsiz açabilmek planlanıyor.
- Bot. Aynı içeriğe bir bottan da ulaşabilmek planlanıyor.
Rehber’i de emirbalin.com’u da Claude ile birlikte, vibe coding ile yapıyorum. Planı, kararları ve kontrolü ben üstleniyorum. Sitenin yeni tasarımını ilk yazımda anlattım. Diğer işlerimi Projeler sayfasında görebilirsin.
Ana sayfa görselindeki fotoğraf: Basmane Garı, İzmir; HALUK COMERTEL, CC BY 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/deed.tr), Wikimedia Commons (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Basmane_tren_garı-İzmir_-_panoramio.jpg). Kırpıldı.